Voorlopig geen inzage in Vlaamse audits

Antwoordbrief van AGIOn
Het weigerende antwoord van schoolinfrastructuuragentschap AGIOn

Verschillende Vlaamse besturen weigeren om inzage te geven in audits over de werking van hun dienst, wanneer daarom wordt gevraagd. Een beroepsinstantie die de rechtmatigheid van die weigeringsbeslissingen moet onderzoeken kan “door omstandigheden” haar werk niet doen. Bij minstens vier overheden krijgt ze  de betwiste informatie niet binnen de voorziene 30 kalenderdagen verzameld, terwijl het telkens over slechts één document gaat.

In de maand januari vroeg Openbaarheidvanbestuur – deze website – bij onder meer het Agentschap voor Infrastructuur In het Onderwijs (AGIOn), en ook het departement Mobiliteit en Openbare Werken een aantal auditrapporten op. Als burger heb je het recht om die bestuurlijke documenten in te zien, zodat je kan meekijken of die overheid efficiënt tewerkgaat. Dat recht staat verankerd in de Grondwet (Art. 32), een aantal federale wetten, alsook het Vlaams decreet betreffende de openbaarheid van bestuur van 26 maart 2004.

Bij minstens vier overheden kreeg Openbaarheidvanbestuur een njet van de instantie. Daarbij wordt de “vertrouwelijkheid van auditprocessen” ingeroepen. Echter, wie het decreet er op naleest, alsook de Memorie van Toelichting erbij, ziet dat expliciet werd vermeld dat afgeronde audits wel opgevraagd kunnen worden, in tegenstelling tot lopende audits;

De vertrouwelijkheid omtrent de resultaten van de interne audits is evenwel niet langer vereist zodra de beleidsverantwoordelijken kennis hebben gekregen van deze resultaten. Natuurlijk is het mogelijk om op dat ogenblik eventueel andere uitzonderingsgronden , zoals voorzien in dit decreet,  in te roepen  om alsnog bepaalde documenten aan de openbaarheid te onttrekken. […]

De detailrapporten en de syntheserapporten die worden opgesteld door de entiteit Interne Audit bij het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap komen in aanmerking  voor openbaarmaking (na kennisgeving aan de beleidsverantwoordelijken) […].”

Openbaarheidvanbestuur tekende tegen deze mogelijk onterechte en illegale weigeringen beroep aan bij de Vlaamse beroepsinstantie. De bevraagde overheid is dan verplicht om aan de beroepsinstantie de betrokken documenten te bezorgen. De instantie kan dan – als een soort administratieve rechtbank – oordelen of de weigering tot openbaarmaking terecht was of niet. Die uitspraak moet binnen de 30 kalenderdagen plaatsvinden. 15 kalenderdagen later moet de overheid – indien dat zo werd uitgesproken – de documenten openbaar maken. Blijft de gevraagde overheid weigeren, dan kan de beroepsinstantie zelf tot openbaarmaking overgaan.

Dat is de ideale situatie. Maar soms gebeurt het dat de beroepsinstantie de documenten niet in handen krijgt. Zij hangt daarbij af van de goodwill van de betrokken overheid om die documenten aan haar over te maken. De beroepsinstantie heeft echter geen huiszoekingsbevoegdheid en kan het overmaken niet afdwingen, omdat er geen straf voorzien is in geval van een weigering. Op dat moment heb je een vreemde en illegale praktijk: een overheid die documenten vrijgeven weigert, kan niet gestraft worden als een soort administratief rechtscollege – zoals de beroepsinstantie – net wil kijken of de betrokken overheid juist handelt of niet.

In onze vier beroepsprocedures liet de Vlaamse beroepsinstantie weten dat de geplande termijn van 30 kalenderdagen om een uitspraak te doen niet gehaald kan worden. Bij de betrokken overheidsdiensten werd telkens echter slechts één auditrapport opgevraagd, zodat de vraag rijst bij wie het probleem juist zit.

“Door omstandigheden is het voor de beroepsinstantie onmogelijk om de nodige informatie te verzamelen binnen de termijn van dertig kalenderdagen. Slechts wanneer alle gevraagde informatie in het bezit is van de beroepsinstantie, kan deze met kennis van zaken een beslissing terzake treffen.” (mail van de Vlaamse beroepsinstantie, d.d. 14-02-2013)

Deze mededeling schept niet veel duidelijkheid. Het decreet voorziet volgens artikel 24 inderdaad een mogelijk uitstel van 15 kalenderdagen wanneer informatie niet tijdig verzameld kan worden, maar er moet wel een reden opgegeven worden. Deze blijft hier beperkt tot “door omstandigheden”.

Opvallend detail: een van de door Openbaarheidvanbestuur opgevraagde auditrapporten bekijkt de communicatiestrategie binnen de Dienst Algemeen Regeringsbeleid. Dat is dezelfde dienst als die waaronder de Vlaamse beroepsinstantie ressorteert.

Overheden zijn niet altijd happig om inzage te verlenen over documenten in hun bezit. Dat mag ook blijken uit dit voorbeeld op federaal niveau, waar het Federale Geneesmiddelenagentschap weigert om documenten over te maken aan net die instantie die moet oordelen of een weigering tot vrijgave al dan niet terecht.

Leave a Comment